X
تبلیغات
پایگاه انتقال خون شهرکرد

پایگاه انتقال خون شهرکرد

دانستنی های بسیار مهم در مورد خون و بیماری ها

عوارض پس از انتقال خون: واکنش آلرژیک و واکنشAnaphylactic

نظر بدهيد

Urticarial (Allergic) Reactions Urticarial

(آلرژیک) عکس العمل

علت : ورود : در حدود 1 درصد از دریافت کنندگان و ناشی از پروتئین های پلاسما خارجی است.در موارد نادر ممکن است آنها با bronchospasm و ادم حنجره همراه باشد. .

مدیریت : اگر کهیر رخ می دهد در نهان (بدون تب و نشانه های دیگر) ، کندی ضربان و یا انتقال خون به طور موقت متوقف شود

 اگر نشانه های پر دردسر هستند ، در نظر تجویز آنتی هیستامین قبل از شروع مجدد انتقال خون.

اگر با سایر علائم همراه ، انتقال خون بس و ادامه با بررسی است.

 تحقیق : در مورد واکنش های خفیف urticarial با هیچ نشانه و یا نشانه های دیگر ، لازم نیست به ارسال نمونه خون برای بررسی است

 همچنین این امکان معمولا به راه اندازی مجدد انتقال خون چنین تصمیم گیری باید بعد از ارزیابی توسط دکتر درمان انجام می گیرد.

Severe Allergic (Anaphylactic) Reactions

آلرژیک شدید (Anaphylactic) عکس العمل

 Anaphylactic و عکس العمل های anaphylactoid که نشانه هایی از بی ثباتی قلبی و عروقی از جمله افت فشارخون ، تاکی کاردی ، از دست دادن آگاهی ، آریتمی قلبی ، شوک قلبی و گرفتگی. 

گاهی اوقات با درگیری تنفسی dyspnoea و stridor برجسته هستند.

 علت : در برخی از موارد بیماران با نقص IgA که دارای ضد آنتی بادی IgA می توانید این عکس العمل ها داشته باشند.

 مدیریت : بلافاصله متوقف کردن انتقال خون ، مراقبت های حمایتی از جمله مدیریت راه هوایی ممکن است لازم باشد.

  معمولا به عنوان راه حل داده می شودآدرنالین یک درهزار محلول 0.01mg/kg  sc / im یا آهسته  در وریدی تزریق می شود .

 بررسی : سطح IgA و ضد آنتی بادی IgA.

پیشگیری : بیماران مبتلا به ضد آنتی بادی IgA خون نیاز به محصولات خاص مانند گلبول قرمز شسته شده و محصولات تهیه شده از پلاسمای اهدا کنندگان دچار کمبودIgA

 مدیریت انتقال خون بیشتر در مشورت با haematologist - در - تماس بگیرید



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

زنجيره سرد

نظر بدهيد

ذخيره موفق خون اولين بار بوسيلهTurner  &Rouse   در سال 1916 در انستيتو راكفلر انجام شد . محلول ذخيره آنها 50% دكستروزايزو تونيك ، 20% سيترات و 30% خون بود. در جنگ جهاني اول يك گروه پزشكي به سرپرستي Dr.Robertson از دانشگاه هاروارد خون اهداکنندگان را گرفته و در محلول حاوي سيترات -دكستروز ذخيره کردند و به طور موفقيت آميزي آن را به سربازاني که به دليل خونريزی دچار شوك شده بودند، تزريق كردند ( روبرتسون فقط از گروهO برای تزريق استفاده كرد و حتي خون را جهت ترانسفوزيون كراس مچ نمود به همين دليل او را به نام پدر بانك خون مي شناسند) .

ترانسفوزيون خون براي تأمين O2 بافتهاي بدن به كار مي رود . به هر دليلي كه RBC كم باشد  چه به دليل خونريزي , آنمي يا ساير موارد پاتولوژيك،RBC ، گلبول قرمز متراکم يا خون مورد نياز مي باشد . RBC در داخل بدن انسان به مواد غذايي احتياج دارد و يكسري محصولات متابوليك هم توليد مي كند. در نتيجه مواد زائدي ايجاد می کند، اين اعمال متابوليك در زمان ذخيره هم ادامه مي يابد و متابوليتهاي لازم براي احياء و نگهداري RBC و عملکرد آن فراهم مي گردد . يكي از موادي كه باعثنگهداري خون مي شود محلولهاي Anti Coagulant/ Preservative است . در اوايل سال 1940 ميلادي محلول ACD ضدانعقادي بود كه مورد مصرف قرار گرفت و در آن خون را تا 21 روز ذخيره مي كردند . دكستروز انرژي و متابوليسم مورد نيازRBC را فراهم مي كند .

بعداً از CPD در سال 1950بوسيله Gibson استفاده شده كه سطوح بالاتر 2,3 DPG  را فراهم         مي كرد و بعدها با CPDA1 و CPDA2 توانستند نيمه عمر خون را تا 35 روز افزايش دهند . از سال 1970 تا 1983 FDA محلولهاي ديگري مثل آدنين ، سالين ، مانيتول و گلوكز را استفاده كرد كه نيمه عمر خون را افزايش داد .

CPDA ضدانعقادي است كه سطوح بالاتر 2,3 DPG  را در RBC ذخيره و فراهم مي كند . در حال حاضر نيمه عمر خون ذخيره شده را به عنوان Expiration date يا Outdate در نظر  مي گيرند. در مطالعات Survival بررسي مي شود كه چه مقدار RBC  كه در محلول Preservative ذخيره شده،24 ساعت بعد از ترانسفوزيون زنده مي ماند و FDA ثابت كرده كه حداقل 70% RBC با يد در گردش خون بدن انسان تا 24 ساعت بعد از ترانسفوزيون زنده بماند .

گلبولهای قرمز موجود در گردش خون انسان در محيطی حاوی مواد مغذی با درجه حرارت و PH مناسب شناور هستند RBC به راحـتی اين مــواد را برداشته و محصولات زايد خود را هم خارج می نمايد و تمامی اين روند کاملاً كنترل شده است . وقتي خون از بدن انسان خارج مي شود هنوز احتياج به گلوكز براي تغذيه خود دارد .

با خارج شدن خون از بدن انسان اين فرآيند از كنترل خارج شده و متابوليسم RBC از راه گليكوليز اتفاق مي افتد . با توجه به آنكه RBC ميتوكندري ندارد، گليكوليز از راه بي هوازي انجام  مي شود و توليد اسيدلاكتيك كرده و هر چه زمان بيشتري مي گذرد اين RBC ها اسيد لاكتيك بيشتري مي سازند و PH پايين تر مي آيد. زماني كه خون گرفته شود ، PH تقريباً در دامنه نرمال است. ولي در روز انقضا ، PH خون ذخيره شده حتي به زير 7 مي رسد .

اين تغييرات PH ،فعاليت فسفو فروكتوكيناز و گليكوليز را كاهش داده و راه متابوليك كاهش مي يابد.  در حال حاضر محلولهاي نگهدارنده مي تواند راه متابوليك را كاهش داده تا با کاهش ATP مقابله شود . چرا كه وجود ATP براي عملکرد غشاي RBC و پمپ Na-k ATPase حياتي است و در واقع غلظت ATP نشانه حيات RBC است .

اگر سطح ATP پايين بيايد احتمال زنده ماندن RBC هم كم مي شود . پمپ Na-K ATPase يك پمپ غشايي در RBC  است كه تعادل الکتروليتهای اطراف هر RBC را فـراهـم مـي كـنـد . در مـرحـلــه ذخـيره اين تعادل الكتروليتي و كار پمپ متوقف مي شود ولي كمي Na-K از طريق غشاء نشت مي كند به طوري كه Na داخل سلول شده و K خارج مي شود و به اين دليل در زمان تاريخ انقضاي كيسه مي بينيم كه سطح K بالا مي رود . پمپ Na-K ATPase پمپي است بسيار مهم كه براي عملکردش احتياج به ATP دارد، به اين دليل هم در ماده نگهدارنده خون , آدنين موجود است تا ATP مورد نياز را بسازد .

با ذخيره كردن خون سطح 2,3 DPG  كاهش مي يابد و محلولهاي ذخيره و با اضافه كردن محلولهاي Preservative ( نگهدارنده ) سعي مي کنيم تا جلوي اين كاهش را بگيريم.

2,3 DPG  اهميت بسيار زيادي براي تحويل O2   به بافتها دارد و روي Curve  O2 Dissociative اثر مي گذارد. با كاهش 2,3 DPG  تمايل Hb به O2  بيشتر شده و آن را در سطح بافت آزاد نمي كند.در زمان تزريق خون به دليل كاهش 2,3 DPG منحني سمت چپ شيفت كرده و O2 سخت تر آزاد مي شود.

 در طي ذخيره، تغييراتي در محصولات بيواكتيو حاصل مي شود مثلاً هيستامين، ميلوپراكسيداز IL8-IL1 افزايش مي يابد .

RBC درطي ذخيره تغييرات فيزيكی يافته و چربي غشاء گلبول قرمز درطي ذخيره از دست مي رود و با کوچکترين ضربه ای بعضي از سلولهاي هموليز شده جايگزين سلولهای سالم مي گردد.

بلافاصله قبل از آنكه هر محصول خوني ريليز گردد يا براي ترانسفوزيون به بخش ديگری فرستاده شود يا حتي قبل از ترانسفوزيون، آن را كاملاً با چشم وارسي نماييد . بررسي كيسه را از نظر آلودگي، نشتي، Seal  ناكافي و يا ظاهر  غير طبيعي مثل رنگ غيرطبيعي ، قهوه اي، بنفش انجام دهيد. اگر لخته هاي قابل ديد در كيسه وجود دارد يا چنانچه گفته شد رنگ و ظاهر غيرطبيعي دارد اين خون بايد از چرخه خارج شود و نبايد به ساير قسمتها حمل شده يا به بيمار تزريق گردد . پلاكت هم بايد از نظر رنگ غيرطبيعي و تجمع زياد پلاكت بررسي شود . محصولات يخ زده مثل FFP يا كرايو بايد از نظر كيسه معاينه شود. اگر كيسه نشتی داشته باشد درهنگام گرم شدن ايجاد آلودگي مي كند .

AABB  توصيه کرده تا :

1- معاينه چشمي و بررسي وضعيت كيسه بر اساس نوع محصول توسط پرسنل بانک خون انجام شده و زمان و شماره آن ثبت گردد.

2- در يخچال و فريزر بانک خون، سطوح جداگانه اي براي خون آزمايش شده يا نشده و مناطق مختلف از نظر Cross match  شده يا نشده درنظر گرفته شود. فن ها درست كار كند. هوا در سرتاسر واحد خون جريان داشته باشد تا درجه حرارت خاص مورد نظر در تمام سطوح آن نگهداري شود. فريزر بايد تميز باشد , نور خوبي داشته باشد , ترمومترها و سيستم هاي ديجيتالي آن مرتب بررسي شده و درست كار كنند. درجه حرارت يخچال دائماً ثبت شود و به طور مداوم ثبت و پايش گردد. زنگ هشدار( آلارم ) قابل شنيدن داشته باشد تا در صورت تغيير دمای يخچال پرسنل متوجه آن شوند. خون در6-1 درجه سانتي گراد حفظ و ذخيره می شود .

برق مورد نياز يخچال بايد از دو منبع تهيه شود و آلارم داشته باشد . يك سيستم تغذيه اورژانس با ژنراتور بايد براي يخچال موجود باشد تا در صورت قطع برق يخچال, سيستم هشدار به کار بيفتد.

حداقل 2 ترمومتر قابل ديد در سايز استاندارد بانك خون براي اندازه گيري درجه حرارت روي يخچال باشد معمولاً يك حسگر در بالا و يكي در پائين يخچال قرار مي گيرد و هر دو ترمومتر بايد در دامنه دماي 6-1 درجه سانتي گراد باشد . يخچال های بزرگتر به ترمومتر اضافه براي ارزيابي صحيح درجه حرارت نياز دارد. تمام ترمومترها بايد كاليبره شود .

3- هر تغييري در درجه حرارت در  chart( نمودار) دستی ثبت شده و ابتدا و انتهاي روز اين نمودار بررسي گردد. اين نمودار توسط مسئول آزمايشگاه يا بانك خون بررسی مي شود. تغييرات درجه حرارت ثبت شده در طی به صدا درآمدن زنگ هشدار و جريان الكتريسيته بايد ثبت گردد. در صورت قطع برق يا خراب شدن يخچال بايد پروتكلي مكتوب در بانك خون موجود باشد.

4- براي نگهداري FFP  و كرايو در فريزر بايد حداقل 2 ترمومتر موجود باشد .

در ساير مناطق بيمارستان , اتاق عمل، اورژانس و ICU  هم يخچال ها بايد دارای چنين استانداردهايي باشند و البته بانك خون و پرسنل آن مسئول اين يخچال ها نيز هستند .

5- در حمل و نقل خون استاندارد درجه حرارت 10-1 درجه سانتي گراد است. اگر اين دما در طي حمل و نقل حفظ شود، حيات RBC  ( Viability ) حفظ مي گردد.

بهترين روش براي نگهداري درجه حرارت مناسب استفاده از يخ مرطوب است كه در بالاي محفظه حمل و نقل خون قرار مي گيرد اين كار اجازه مي دهد تا هواي سرد در اطراف همه واحدهای خون به جريان افتد. يخ هيچگاه نبايد مستقيماً در تماس با كيسه خون و سلولها باشد چرا كه سبب هموليز آنها مي گردد.

يخدان هاي حمل ونقل خون هم بايد داراي مانيتور درجه حرارت باشند و اين ترمومترها بتوانند هم درجه پايين و هم بالا را ثبت نمايند . يك روش ديگر براي اندازه گيري درجه حرارت اين است كه ترمومتر را بين دو واحد خون قرار مي دهيم و درجه حرارت را 5 دقيقه  بعد ثبت مي نماييم (شبيه ساندويچ ) اين دو واحد خون و ترمومتر بين آنها به مدت 5 دقيقه در داخل يخچال يا يخدان حاوي يخ خشك يا مرطوب قرار مي گيرد. در حمل و نقل FFP بايد از يخ خشك استفاده كرد. يخ خشك ماده خطرناكي است كه وزن آن بر حسب وزن خون و محصول مورد نظر حساب مي شود . يخدان حاوي يخ خشك يا دي اكسيد كرين جامد بايد بر چسب Diamond shape  و يخ خشك را دارا  باشد.

پلاكت ها و گرانولوسيت ها بايد بين 24-20 درجه سانتي گراد نگهداري و حمل گردد. پلاكت احتياج به حركت مداوم براي تبادل گاز و جلوگيري از تجمع پلاكتي دارد. اين درجه حرارت بايد هر 4 ساعت مانيتور و ثبت شود . درجه حرارت پايين روي زنده ماندن پلاكتها اثر مي گذارد و نيمه عمر پلاكت كاهش يافته و حتي به 24 ساعت مي رسد. به همين دليل توصيه شده تا پلاكت در حرارت بالاتري نگهداري شود روتاتور و آنكوباتور براي جلوگيري از تجمع پلاكتي و تبادل گازي آن لازم است . پلاكت در درجه حرارت اتاق تغيير شكل داده و از حالت ديسكي شكل به گرد تبديل مي شود، حتي حجم پلاكت تا 10% كاهش يافته و سبب كاهش فعاليت پلاكتي مي گردد.



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

همولیز داخل عروقی پس از انتقال خون

نظر بدهيد

از واکنش های ایمنولوژیک حاد انتقال خون است .

علایم ونشانه ها :

    هموگلوبینوری

    هموگلوبینمی

    تب ولرز

    اضطراب وشوک

    تنگی نفس ودرد سینه

    درد پهلو ، اولیگوری

    انعقاد درون عروقی منتشر DIC

علت شایع :

    ناسازگاری ABO

    اشتباهات دفتری وغيره

    فعال شدن کمپلمان بدلیل کمپلکس Ag- Ab

 

پیشگیری :

    اجتناب از اشتباهات دفتری

    اطمینان از تعیین هویت صحیح گیرنده ونمونه

درمان :

    قطع تزریق خون

    هیدراته کردن بیمار

    مراقبت از فشار خون وتنفس

    برقراری دیورز

    درمان شوک

    درمان DIC



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

عدم تطابق درگروه بندی ABO

نظر بدهيد

عواملی که در گروه بندی اختلال ایجاد می کنند به دو دسته تقسیم مشوند :

۱  -  عوامل تکنیکی

۲  - عوامل غیر تکنیکی

* عوامل تکنیکی : ضعف تکنیکی ازشایع ترین عوامل خطا در گروه بندی است وبه اختلالاتی اطلاق می شودکه پرسنل ، وسایل ومعرف هاارتباط دارد . این اختلالات از خطر ناک ترین اختلالات بوده ومعمولاً قابل کشف وشناسایی نیستند ولی قابل پیشگیری می باشند .

* عوامل تکنیکی که باعث اختلال می شود وجواب نتایج مثبت یا منفی کاذب میشود .

* آلوده بودن لوله ها ، لام ، پیپت پاستور وسایر شیشه آلات . (  Posیا Ngکاذب )

 *  آلودگی آنتی سرم ها، سوسپانسیون های سلولی ، سرم فیزیولوژی وسایر معرف ها. (  Posیا Ngکاذب )

* عدم تناسب مقدار سرم وآنتی سرم با سوسپانسیون ها . (Ngکاذب )

*  طولانی بودن زمان سانتریفوژ ویا سرعت زیاد آن .(  Posکاذب )     

* کوتاه بودن زمان سانتریفوژ ویا سرعت کم آن.(Ngکاذب )   

*  عدم تشخیص همولیز به عنوان جواب مثبت(Ngکاذب )

*  عدم دقت در قرائت نتایج ( Pos یا Ngکاذب )

*  عدم دقت در ثبت نتایج ( Pos یا Ngکاذب )

*  عدم استفاده ازمیکروسکوپ در مواردی که نتیجه منفی به نظر می رسد . (Ngکاذب )

*  اشتباه در تعیین هویت آنتی سرم ها وسوسپانسیون های سلولی .( Pos یا Ngکاذب )

*  اشتباه در کد گذاری لوله ها . ( Pos یا Ngکاذب )

*  اشتباه در تعیین هویت بیمارو یا نمونۀ خون وی ( Pos یا Ngکاذب )

*  کاهش تیتر ویا خنثی شدن آنتی سرم ها به علت نگهداری غلط (Ngکاذب )

 *  کهنه بودن ویا آسیب دیدن سوسپانسیون های سلولی . (Ngکاذب )

* تمامی اختلالات تکنیکی با دقت بیشتر در انجام آزمایش قابل حل میباشند :

* استفاده از روشهای صحیح گروه بندی

*  برقراری کنترل کیفی در آزمایشگاه

* تعویض وسایل ومعرف ها

* آموزش صحیح پرسنل

- عوامل غیر تکنیکی که باعث اختلال می شود :

در فرد مورد آزمایش وجود دارند   اکثر این اختلالات قابل پیشگیری  وکنترل نبوده این اختلالات قابل تجسس وتعیین هویت هستند .

 

*  اختلالات غیر تکنیکی به چهار گروه تقسیم می شوند :

1- گروه یک عوامل اختلالات غیر تکنیکی : بدلیل کمبود ایزوآگلوتینین ها در گروه بندی سرمی دیده می شود . این اختلالات شایع ترین اختلالات غیر تکنیکی می باشند .

2-  علت کمبود ویا ضعیف بودن ایزوآگلوتینین ها این است که بیمار یا نمی تواند آنتی بادی سیستم ABO را تولید کند ویا کم تولید می کند .

3-  اختلالات غیر تکنیکی گروه یک در موارد زیر دیده می شوند :

۱  - بطور طبیعی درنوزادن تا شش ماهگی .

۲  - افراد مسن .

۳  -  بیماران مبتلا به هیپوگاماگلوبولنمی ، آگاماگلوبولینمی و یا    دیس پروتئینمی .

۴  - بیماران مبتلا به نقص سیستم ایمنی .

۵  - استفاده از داروهای مهار کننده سیستم ایمنی .

۶  - کیمریزم ( Chimerism  )

* کیمریزم ( Chimerism  ) :  عبارت است از حضور دونوع گلبول مختلف در یک فرد است . شدت آگلوتیناسیون در گروه بندی یک کیمرا معمولاً از نوع مخلوط می باشد .

 دونوع کیمریزم ( Chimerism  ) وجود دارد :

1-     مصنوعی           2-  طبیعی

علل کیمریزم ( Chimerism  ) مصنوعی عبارتند :

۱  - انتقال خون نامتجانس .

۲  - پیوند مغز استخوان .

۳  - تعویض خون نوزاد .

۴  - تبادل خون بین مادر وجنین به هنگام زایمان .

علت کیمریزم ( Chimerism  ) طبیعی :

        بندرت روی می دهد ودر نزد دوقلوها دیده می شود .

        در داخل رحم تبادل خون بین دوقلوها به علت آناستوموز عروقی روی می دهد .

        در این دوران سیستم دفاعی جنین گلبول های وارد شده را به عنوان خودی تلقی کرده .

        پس از تولد نوزاد آنتی A و یا آنتی  Bرا نخواهد ساخت .

        اختلالات غیر تکنیکی گروه دو

        دراین گروه از اختلالات کمبود ویا تضعیف آنتی ژن ها در گروه بندی سلولی دیده می شود .

        اختلالات غیر تکنیکی گروه دو در موارد زیر دیده میشود:

 ۱ - وجود آلل های نادر در لوکوس ABO

۲ - زیاد بودن مقدار آنتی ژن های محلول A,B,H در سرم یا پلاسما بطوری که آنتی سرم را خنثی کرده مانع واکنش آن با گلبول قرمز می شوند .این اختلال در روش اسلاید دیده می شود . در روش لوله ای بدلیل شستشو سلول های قرمز  خون دیده نمی شود .

3 . اثر متقابل ژن ها فعالیت برخی ژن ها در تظاهر سیستم ABO موثر است . مثلاً ژّن Hh در صورت هموزیگوت بودن به صورتhh مانع تظاهر آنتی ژنABO های می گردد.

 4 . عوامل محیطی یکی از علل تغییر گروه خون یک فرد ، اثر عوامل محیطی بر تظاهرآنتی ژن های می باشد . برخی از این عوامل عبارتند از :

        در اثر بیماری های بدخیم مثل لوسمی وهوچکین .

        حاملگی ، در دوران بارداری میزان آنزیم های ترانسفراز به نصف کاهش می یابد .

. بطور طبیعی در نوزادان در بدو تولد آنتی ژن ها کامل نشده اند .

اختلالات غیر تکنیکی گروه سه  بصورت ایزوآگلوتینین اضافی در گروه بندی سرمی بروز می کنند .

اختلالات غیر تکنیکی گروه سه در موارد زیر دیده میشود:

        وجود اتو آنتی بادی ها

        وجود آلو آنتی بادی هایی از قبیلA1,M,N,P,I,H,Lewis 

      پان آگلوتیناسیون : عبارت است آگلوتیناسیون تمامی کلبول های قرمز طبیعی بدون توجه به گروه خون توسط سرم فرد موردآزمایش . پان آگلوتیناسیون غالباً نتیجه فعالیت باکتری ها بوده و هنگامی که سرم تازه بکار میرود دیده نمی شود .این پدیده در بیماران سپتی سمی نیز دیده می شود .

        تشکیل رولو : رولو حالتی از آگلوتیناسیون کاذب است که در فرم تیپیک آن گلبول های قرمز به صورت سکه هایی که روی هم قرار گرفته اند به نظر می رسند . این پدیده بیشتر هنگامی دیده می شود  که سدیمانتاسیون سلولی افزایش یافته باشد .

برخی ازعوامل ایجاد کننده آن عبارتند از : افزایش ماکرومولکول هایی از قبیل گاماگلوبولین ، فیبرینوژن ودکستران ، بیماریهایی از قبیل مالتیپل مایلوما  ، ماکروگلوبولینمی ،هوچکین ، وجود ژل وارتون در خون بند ناف

    اختلالات غیر تکنیکی گروه چهار در موارد زیر دیده میشود:

این گروه به صورت آنتی ژن اضافی در گروه بندی گلبولی دیده می شود .

برخی از علل آن عبارتند از :

۱ - کیمریزم مصنوعی .

۲  - توآنتی بادیها .

 ۳ - حساس شدن گلبول توسط آنتی بادی ها در محیط آلبومینی این گلبول هاآگلوتینه می شوند .

۴  - پدیده رولو که در گروه بندی به روش اسلاید دیده می شود .

در گروه بندی گلبولی به روش لوله ای به علت شستشوی گلبول ها دیده نمی شود .

   5 -  اتصال کمپلکس های آنتی ژن آنتی بادی به سطح گلبول های قرمز در بدن بیمار .

 6  - وجود آنتی بادی علیه کاپریلات ( مادۀ نگهدارندۀ آلبومین گاوی ) و آکریفلاوین ( رنگ زرد آنتی B ) در سرم یا پلاسمای بیمار .

این آنتی بادی ها با آنتی ژن مربوط به خود که در معرف است وارد واکنش شده سپس این کمپلکس ها به روی گلبول قرمز قرار گرفته ، آگلوتیناسیون کاذب ایجاد می کنند .

  7 -  آنتی ژن اکتسابی این پدیده در اثر انسداد روده ، سرطان کولون ورکتوم وسایر بیماری های دستگاه گوارشی تحتانی بروز می کند . علت این پدیده افزایش نفوذ پذیری دیوارۀ روده می باشد که در اثر آن پلی ساکارید باکتری ها از جمله E.coli 086  که شباهت به آنتی ژن B  دارد ، جذب گلبول قرمز می شوند .

        آنتی ژن اکتسابی   Bدر سپتی سمی با   Proteus Vulgaris نیز گزارش شده است .

        آنتی ژن اکتسابیA  در سپتی سمی با   Proteus Mirabilis نیز گزارش شده است .

 8 . پلی آگلوتیناسیون : عبارت است از آگلوتیناسیون گلبول های قرمز فرد مورد آزمایش با اکثرقریب به اتفاق سرم ها و آنتی سرم ها . این پدیده مربوط به تظاهر آنتی ژن های مخفی TوTn  دربیماران مبتلا به عفونت های باکتریایی وویروسی که با ترشح آنزیمی سبب تغیر  وتظاهر آنتی ژن مخفی گلبول قرمز شده ومنتهی به T- activation  گردد در تمام سرمهای انسانی Anti – T  وجود دارد وبا آنتی ژّن T تازه ظهور واکنش می دهد

*     چگونگی بررسی وشناسایی اختلالات

        اولین اقدام تکرار آزمایش با معرف ها ، وسایل ونمونه جدید

        اگر اختلال همچنان باقی ماند اقدامات زیر می تواند در حل مشکل موثر باشد :

۱  - آزمایش کومبس مستقیم

 ۲- آزمایش پانل سل

 ۳  - بررسی لوله ای اتوکنترل

 ۴ - بررسی مقدار گاما گلوبولین های بیمار در صورت امکان

              ۵ -  بررسی اطلاعاتی از قبیل :

        سن بیمار

        تشخیص بیماری

        داروهای که بیمار مصرف کرده

        سابقه ترانسفوزیون های قبلی

        آزمایشاتی که می توانند در تشخیص زیر گروه های  موثر باشند :

 ۱- استفاده از آنتی A1وآنتی H در گروه بندی سلولی

۲ - استفاده از گلبول قرمز A2 در گروه بندی سرمی



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

گروه خون بمبئی کلاسیک

نظر بدهيد

         فنوتیپ بمبئی وقتی ژن هایhh    از جایگاه ژنی Hh به ارث رسد ایجاد می شود .

چون این افراد قادر به تبدیل پاراگلوبوزاید به  آنتی ژن H نیستند ، نمی توانند آنتی ژنهای A وB را بسازند  ، حتی اگر این افراد هردوژن جایگاه ژنی ABO را به ارث برده باشند .

        این افراد دارای نقص در آنتی ژن هایA   وBو H می باشند وبطور طبیعی در آنها آنتی A و آنتی B و آنتی H تولید می شود .

        Oh برای مشخص کردن فنوتیپ بمبئی مورد استفاده قرار گرفته است .

 اگربتوانیم حضور ژنهای ABO به ارث رسیده در این افراد را که بروز نمی کنند ، مشخص کنیم فنوتیپ افراد به صورتOhAB ,OhB, OhA  می باشد .

        پارابمبئی :  مانند گروه خون بمبئی طرحهایی از بمبئی غیر ترشحی وبمبئی ترشحی را نشان می دهند .

        گلبولهای قرمز بمبئی غیر ترشحی : مقدار جزئی از آنتی ژنهایA  وb  را در سطح گلبولهای قرمز عرضه کرده اند اما فاقد آنتی ژن Hمی باشند .

 این افراد ظاهراً آلل های دیگر ی از جایگاه ژنی Hh را به ارث برده اند .مواد ی تولید می کنند که به عنوان گیرنده ای برای محصولات ژن های A وB عمل می کند .

         در سرم این افراد آنتی H وجود داشته وبه علت غیر ترشحی بودن فاقد آنتی ژن های خونی در بزاق می باشند .  این فنوتیپ به صورت Ah , Bh , ABh نوشته می شود.



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

نقش آنتی بادی های سیتوتوکسیک سیتم گروه خونLewis در بقاء پیوند کلیه

نظر بدهيد

    محل سنتز آنتی ژن های سیستم گروه خون لوئیس در سلول های کلیه است .

      آنتی ژن های  سیستم گروه خون لوئیس Lea ,  Leb بصورت گلیکوا سفنگولیپید در پلاسما وجود دارند

     سپس جذب گلبول های قرمز می شوند .

      داری  سه فنوتیپ Le(a + b --) , Le(a –- b +)    , Le(a –- b --)   می باشد .

    آنتی  Lea و آنتی Leb در سرم افراد گاهی بتنهائی وگاهی توأماً دیده می شود.

     که از نوع IgM وکمپلمان را فعال می کنند وهمولیز کننده اند واز جفت عبور نمی کنند .

     نقش آنتی بادی های سیتوتوکسیک سیتم گروه خون لوئیس در بقاء پیوند کلیه مورد بحث است .

    آنتی ژن های  سیتم گروه خون لوئیس بعنوان آنتی زن های سازگاری بافتی در پیوند کلیه ایفای نقش می کنند .

     گیرندگانی که تشابه سیتم گروه خون لوئیس با اهداکننده کلیه خود دارند .

     بقاء پیوندشان بیشتر از گیرندگانی است که ناسازگاری سیتم گروه خون لوئیس با اهداکننده کلیه خود دارند .

     موارد دیگری نیز که در آن ها آنتی بادی های لوئیس بعنوان دلیل احتمالی رد پیوند کلیه مطرح است

    در بیمارانی که Le(a –- b --) وقتی کلیه های ناسازگار از نظر HLA را پیوند می زنند ، در معرض خطرنارسائی پیوند بالاتری هستند

    آنتی لوئیس (Lea )    بوجود آمد احتمال می رود از پیوند  منشاء گرفته شده است

    این آنتی لوئیس (Lea )  در گیرندگان پیوند کلیه به عنوان عامل بروز نارسائی کلیوی مطرح است .



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

حمل ونقل خون و پلاسما

نظر بدهيد

زماني كه خون ازيخچال خارج شده وبه مكان ديگري ارسال ميشود،بايدتارسيدن به مقصد وقرارگرفتن دريخچال مناسب،دردماي بين2تا6درجه سانتيگرادحفظ شود.نگهداري خون درخارج ازيخچال ودراين دمابااستفاده ازيخدان وبعضي حامل هاي مجهزبه عايق حرارتي ميسرميباشد.خون بايدبصورت بسته بندي شده داخل يخدان قرارگرفته وبسته هاي يخ كه بصورت منجمدوآماده مصرف درفريزرقراردارددربين آنهاقرارميگيرد.نكته مهم وقابل توجه قراردادن حائل ازجنس كارتن بين خون ويخ ميباشد.هرگزنبايدخون ويخ بصورت مستقيم دركنارهم قرارگيرند.بسته هاي يخ رازيرويادربالاي كيسه هاي خون قرارندهيد.محل مناسب دركناركيسه خون وبهمراه حائل است.براي حمل خون درمسافتهاي طولاني بهمان نسبت يخ بيشتري بايددريخدان قرارگيرد.هرجعبه محكمي را كه عايق حرارت داشته ودماي 2تا6درجه سانتيگرادرابراي خون حفظ كند،براي حمل خون ميتوان بكاربرد.دماي داخل يخدان بايدهنگام ارسال ازمبداءاندازه گيري وثبت شود. مهم است بيادداشته باشيم كه دماي داخل وسائط نقليه ماننداتوبوس،قطاروآمبولانس ممكن است ازدماي محيط خارج خيلي بالاترباشد.

اگرمشاهده ميكنيدكه دماي درطي حمل ونقل بين2تا6درجه سانتيگرادحفظ نميشود، بيشترين علل احتمالي عبارتنداز:

1 – ظرف حمل ونقل خون بطورمناسب عايق بندي نشده است.

2 – بسته هاي يخ بمقداركافي داخل يخدان گذاشته نشده است.

3 – بسته هاي يخ بصورت شل ومنجمدنشده درمبدأدريخدان گذاشته شده است.

چنانچه امكان داشته باشدميتوان يك دماسنج حداقل حداكثر درداخل يخدان ودوراز بسته هاي يخ قرارداد.بدين ترتيب كمترين وبيشترين دماي داخل يخدان راميتوان ثبت نمود.بمحض رسيدن به بيمارستان بدون فوت وقت بايستي واحدهاي خون درداخل يخچال بانك خون قرارگيرد.

نكات مهم كه رعايت آنهادرحين حمل خون الزامي است

1 – خون هميشه دردماي بين2تا6درجه سانتيگرادحمل شود.

2 – بالارفتن دماي كيسه هاي خون سبب رشدميكربهادرآن ميگردد.

3 – پائين آمدن دماي كيسه هاي خون(يخ زدگي)سبب تخريب وانهدام گلبولهاي قرمز ميشود(چنين خونهائي غيرقابل تزريق هستند).

4 – تكانهاوضربات شديدبه كيسه خون سبب تخريب وانهدام گلبولهاي قرمز ميشود.

5 – ازتماس مستقيم كيسه خون بابسته يخ قوياًاجتناب شود.

6 – يخدان مخصوص حمل خون وياحاملهاي عايق دارتميزبوده وفاقدشكستگي وترك خوردگي باشد.

7 – هنگام خروج ازفريزربسته هاي يخ كاملاًمنجمدشده باشند.

8 – هنگامي كه هواگرم است ويامسافتي طولاني بايدطي شود،بسته هاي يخ بيشتري دريخدان قرارگيرد.

9 – دركمترين زمان ممكن خون به بيمارستان برسد.

10 – حمل ونقل مطلوب خون تضمين كننده تزريق خون مناسب وسالم به بيماراست.

11 – سلامت خون درتمام مراحل حمل ونقل بايدتضمين شده باشد.

حمل ونقل پلاسما

هنگام حمل ونقل پلاسماي تازه منجمدوكرايوپرسي پيتيت،درجه حرارت بايددر20- سانتيگرادوياسردترازآن حفظ شودوحداقل معادل اندازه پلاسمابايديخ دركنارآن موجود باشد.محافظت ازواحدهاي پلاسماي منجمددرطول حمل بسيارمهم است زيراكيسه حاوي پلاسماولوله هاي متصل به آن دراثرانجمادبينهايت حساس وشكننده هستند.بيدقتي دراين مورد سبب تركيدگي كيسه شده وهنگام گرم كردن وذوب پلاسما،محتويات كيسه ازمحل شكستگي به بيرون تراوش خواهدنمود.درحين حمل ونقل بايستي دماي مناسب حفظ شده وبمحض رسيدن به بيمارستان وپس ازحصول اطمينان ازذوب نشدن پلاسما،درداخل فريزر20- درجه قرارداده شود.

نكات مهم كه رعايت آنهادرحين حمل پلاسماالزامي است

1 – يخدان مخصوص حمل پلاسماوياحاملهاي عايق دارتميزبوده وفاقدشكستگي وترك خوردگي باشد.

2 – هنگام خروج ازفريزربسته هاي يخ كاملاًمنجمدشده باشند.

3 – هنگامي كه هواگرم است ويامسافتي طولاني بايدطي شود،بسته هاي يخ بيشتري دريخدان قرارگيرد.

4 – تكانهاوضربات شديدبه كيسه سبب شكستگي كيسه ويالوله متصل به آن ميشود.

5 – بملايمت كيسه حاوي پلاسمادرداخل يخدان قرارگيردچون بسيارشكننده است.

6 – افزايش دماي محيط سبب نرم وخميري شدن پلاسماميشود.چنين فرآورده اي فاقد كيفيت بوده ونامرغوب ميباشد.

7 – رعايت زنجيره سردوتأمين سرماي20-درجه سانتيگرادبراي حفظ فرآورده الزامي است.

8 – سرعت عمل دررساندن فرآورده به بيمارستان اهميت حياتي دارد.

9 – حمل ونقل مطلوب فرآورده هاي پلاسمائي موجب تأمين حداكثرنيمه عمربراي فرآورده شده وسبب حفظ مرغوبيت واثربخشي آن براي درمان بيمارخواهدبود.

10 - سلامت فرآورده درتمام مراحل حمل ونقل بايدتضمين شده باشد.

حمل ونقل پلاكت

براي حمل پلاكت ذخيره به مراكزدرماني بايدازمحفظه هاي فاقديخ كه قادرنددماي20تا24 درجه سانتيگرادراتأمين كنند،استفاده شود.پلاكت دردماي زير20درجه وبالاي24درجه نبايدقرارگيردزيراعملكردآن كاسته ميشود.محفظه حمل پلاكت بايدقبل ازاستفاده،بمدت20 دقيقه بادربازدردماي اتاق(20تا22درجه)قرارگيرد.درطي حمل ونقل نيزدماي محفظه بايدنزديك به دماي اتاق باشد.

بيمارستاني كه پلاكت رادريافت ميكنددرصورت عدم تزريق فوري،بايدآنراتحت شرايط مطلوب،دردماي22درجه درداخل شيكر انكوباتورپلاكت قراردهد.

 نكات مهم كه رعايت آنهادرحين حمل پلاكت الزامي است

1 – يخدان مخصوص حمل پلاكت وياحاملهاي عايق دارتميزبوده وفاقدشكستگي وترك خوردگي باشد.

2 –  پلاكت هميشه دردماي20تا22درجه حمل شود.

3 – محفظه حمل پلاكت فاقديخ باشد.

4 – سرعت عمل دررساندن فرآورده به بيمارستان اهميت حياتي دارد.

5 – حمل ونقل مطلوب فرآورده سبب حفظ مرغوبيت واثربخشي آن براي درمان بيمار خواهدبود.

6 - سلامت فرآورده درتمام مراحل حمل ونقل بايدتضمين شده باشد.



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

فرآورده هاي سلولي وپلاسمائي

نظر بدهيد

درگذشته چون آشنائي به تهيه فرآورده هاوكاربردآنهانبودازخون كامل استفاده مي شدكه براي بعضي ازبيماران مفيدوبراي بعضي ديگرنه تنها سودمندنبود،بلكه گاهي زيانهاي جبران ناپذيرهم بدنبال داشت.امروزه با پيشرفت علم انتقال خون،كاربردمشتقات سلولي و پلاسمائي متداول شده وبر حسب مورد،نيازبيماران رابه هريك ازعناصرموجوددرخون برآورده مي كنند،به اين ترتيب خون كامل يك اهداءكننده براي تهيه چندفرآورده مورد استفاده قــرارگرفته وبواسطه آن چندين بيماردرمان ميشوند .  فرآورده هائي كه در سازمان منطقه اي آموزشي انتقال خون كرمانشاه ازخون كامل اهداءكنندگان تهيه ميگردد عبارتنداز:

فرآورده هاي سلولي

 

 

الف ــ خون كامل

Whole  Blood

ب -  گلبول قرمزمتراكم

Packed  Cells

ج -  گلبول قرمزشسته شده   

Washed  Red  Cells

د -  پلاكت متراكم                  

Platelet    Concentrate

فرآورده هاي پلاسمائي

الف - پلاسماي تازه منجمد   

Fresh Frozen Plasma(F.F.P)

ب -  كرايوپرسيپيتيت             

Cryo Precipitate

ج -   پلاسماي تك واحدي  

Single  Donor  Plasma

 

خون كامل: يك واحد خون كامل حاوي درحدود450 ميلي ليترخون و63ميليليترمايع نگاهدارنده مي باشد.هماتوكريت آن 40-36 درصدبوده ودرحرارت 8-2درجه سانتيگراد نگهداري مي گردد.بامحلولهاي نگهدارنده   C.P.D ،21روزوباC.P.D.A-1، تا35روز قابل مصرف مي باشد.

مواردمصرف:خون كامل سبب افزايش حجم خون وظرفيت حمل اكسيژن مي گردد.

گلبول قرمزمتراكم: ازخون كامل باخارج كردن250تا300 ميلي ليتر پـلاسماتـهيه مي شود.هماتوكريت آن70-80%بوده وقدرت اكسيژن رساني آن مانندخون كامل است،آن رابايددردماي 8-2 درجه سانتيگراد نگاهداري نمود.مزاياي اين فرآورده براي بيماراني است كه نيازبه گلبول قرمزداشته و حجم خونشان عادي است. .

گلبول قرمزشسته شده :شستشوي گلبول قرمزمتراكم (P.C)باسرم فيزيولوژي تقريباً تمام پلاسماوقسمت اعظم گويچه هاي سفيدوپلاكتهاراحذف ميكند.

بيماراني كه عوارض تب زاي غيرهمولتيك مكررانتقال خون داشته اند،بايد خوني دريافت نمايندكه گويچه هاي سفيدوپلاكت آن گرفته شده باشد. همچنين براي پيشگيري از عوارض آلرژيك كهيركه معمولاًبعلت  پروتئين هاي پلاسما اهداءكننده است،ازگلبول قرمزشسته شده استفاده مي شود.

پلاكت متراكم   : پلاكت متراكم ازخون هائي كه كمتراز6ساعت ازگرفتن آنهاگذشته باشدتهيه مي شود، وهرواحـــدآن در50سي سي معادل5/ 5 ميليون پلاكت وجودداردودر دماي 24-20 درجه سانتيگراد،نگهداري ميشودوبرحسب نوع كيسه3الي5روزقابل نگهداري است .

موارد مصرف: بطوركلي درمواردي كه خونريزي بعلت كمبودپلاكت(ترومبوسيتوپني) باشد،مصرف مي گردد.

پلاسماي تازه منجمدشده : ازخوني كه بيش از6ساعت ازگرفتن آن نگذشته باشدتهيه ميشودودرحرارت كمترازمنهاي 30-18 درجه سانتيگراد تايكسال قابل نگهداري ومصرف است .حجم آن درحدود250-200 ميلي ليتروحاوي كليه فاكتورهاي انعقادي خون ميباشد.

مواردمصرف :دربيماراني كه كمبودفاكتورهاي انعقادي رادارندمصرف مي گردد،مانندDIC،بيماريهاي كبدي،مــاسيوترانسفوزيون،هموفيلي نوع Bو دركمبود فاكتورهاي انعقادي VوXI .

رسوب كرايو:اگرپلاسماي تازه منجمد شده رادر4درجه سانتيگرادذوب نمايند،رسوب سفيدرنگي بدست مي آيدبنام (Cryo).پلاسماي اضافي رااز كيسه خارج نموده ورسوب آن رابا15-20ميلي ليتر پلاسماباقي مي گذارند.

اين فرآورده رامي توان دردماي كمتراز30-18 درجه سانتيگرادزيرصفر،بمدت يكسال نگهداري ومصرف نمود،كرايوحاوي فاكتورهاي انعقادي VIIIو فاكتورفون ويلبراندو فيبرينوژن وفاكتورXIIIوفيبرونكتين است .

مواردمصرف :براي درمان هموفيلي نوعA،بيماري فون ويلبراند،كمبود مــادرزادي ويا اكتسابي فيبرينوژن وكمبودفاكتورXIIIمصرف مي شود.

پلاسماي تك واحدي  :پلاسمائي است كه ازخون كامل ودرطي مدت نگهداري تا5روز بعدازتاريخ انقضاي خون ازآن جدامي شودوتا5سال در دماي كمتراز18درجه سانتيگراد زيرصفرقابل نگهداري ومصرف است.حجم آن250ــ200ميلي ليتروحاوي تمام فاكتور هاي پايدارانعقادي مي باشد.

مواردمصرف : براي درمان كمبودفاكتورهاي پايدارانعقادي وافزايش حجم خون به كارمي رود .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دستورالعملهاي مربوط به ترابري خون وفرآورده هاي سالم

1 – افرادي كه درحمل ونقل خون ومشتقات آن دخالت دارند،بايد براي هپاتيتBواكسينه شوند.

2 – درداخل اتوموبيل حمل خون وفرآورده هاي خوني بايدهميشه محلول هيپوكلريت 5% براي انجام ضدعفوني درموارداضطراري نگهداري شود.

3 – بايد يخدان مخصوص حمل خون درمحل مناسبي ازخودروكه لغزنده نباشد، نگهداري شود.

4 – افرادي كه درحمل ونقل خون وفرآورده هاي خوني دخالت دارند،بايدهنگام كاراز دستكشهاي يكبارمصرف مناسب استفاده نمايند.زخمهاي بازروي دست بااستفاده ازچسب زخم بندي پوشانده شود.

5 – اتومبيل حمل خون ومشتقات خون بايستي به چراغ گردان وآژيرمجهزباشد.

6 – براي حفظ كيفيت ومرغوبيت واثربخشي فرآورده هاي خوني،رانندگان آمبولانس بايددرمواقع خونرساني اوقات خودرافقط به اينكاراختصاص داده وازانجام كارهاي متفرقه اجتناب ورزند.

7 – براي جلوگيري ازبروزتأخيردرخونرساني،اتوموبيل حمل خون بايدفاقدنقص فني بوده وسوخت كافي داشته باشد.

8 – براي حفظ سلامت خون ومشتقات آن بايدازبروزنوسانات شديد حرارتي درطول حمل جلوگيري شودلذابدين منظوريخدانهاي سالم وبسته هاي يخ كافي بايداستفاده شود.

زنجيره سرد

زنجيره سردعبارتست ازحفظ سرماي مناسب براي فرآورده ازمبدأتامقصد.سيستمي براي حمل ونقل خون وپلاسماصحيح است كه شرايط ذيل درآن رعايت شده باشد:

نگهداري وحمل واحدهاي خون دردماي بين2تا8درجه سانتيگراد

نگهداري وحمل واحدهاي پلاسما دردماي 20- درجه سانتيگرادوسردتر

دوبخش اصلي زنجيره سردعبارتست از:

1 – افرادمسئول نگهداري وحمل ونقل واحدهاي خون وپلاسما

2 – تجهيزات وادوات نگهداري وحمل ونقل صحيح واحدهاي خون وپلاسما

اغلب تصورميشودزنجيره سردفقط مجموعه اي ازيخچالهاوفريزرهاميباشد،درحاليكه اين تصوراشتباه است.نقش افرادعمل كننده مانندرانندگان آمبولانس نيزبسيارمهم است.در شرايطي كه بهترين ومدرنترين تجهيزات وادوات بكارگرفته ميشوداگرافرادواحدهاي خون وفرآورده رابطرزمناسبي جابجانكنند،زنجيره سردبي تأثيرخواهدبود.

زنجيره سردچه ساده وچه پيچيده باشدمهمترين قسمت آنراافرادمسئول حمل ونقل خون تشكيل ميدهند.



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

خون چيست؟+مواد تشکیل دهنده

نظر بدهيد

خون مايعي است كه بوسيله شبكه گسترده اي ازرگهابه تمام نقاط بدن ميرودوبدون آن اندامهاي بدن فقط بين چنددقيقه تاچندساعت زنده مي مانندچون ادامه حيات سلولهاي بدن به دريافت اكسيژن وموادغذائي براي فعاليت ودفع موادزائدبستگي داردكه هردوكار را خون انجام ميدهد.

خون،اكسيژن راازششهاوموادغذائي راازروده هادريافت كرده وبه اندامهاي مختلف بدن مي رساند.درمقابل گازكربنيك وموادزائدناشي ازسوخت وسازسلولي رادريافت كرده وازطريق ششهاوكليه هادفع ميكند.همچنين وظيفه تنظيم دماي بدن،توزيع هورمونهاي توليدشده توسط غدد،تنظيم تعادل اسيدوباز،حفاظت درمقابل عوامل بيماريزاوايجادايمني بعهده خون ميباشد.

خون حدود7%وزن بدن راتشكيل ميدهدبنابراين يك مرد70كيلوگرمي حدود5ليترخون دارد.اين نسبت درزنان كمتربوده وبه حدود5/4ليتربراي وزن فوق الذكرميرسد.

خون مايعي است غليظ وبه رنگ قرمزروشن ودرخشان كه يكنواخت بنظرمي آيد.غلظت آن سه تاچهاربرابرآب وچگالي آن60/1ميباشد.خون بافت مايع بدن است وازدوقسمت تشكيل شده است:قسمت سلولي وقسمت پلاسمائي.

پلاسما: پلاسماماده بنيادي خون است و55%حجم كلي خون را تشكيل مي دهد،ومايعي به رنگ كهربا،كه حاوي91%آب و9% مواد جامد است كه شامل پروتئين ها،ازت غيرپروتئيني،الكتروليت ها،وليپيدهاميباشد.پلاسماموادبسياري راكه براي تغذيه ياخته هـالازم است،با خودبه تمام قسمت هاي بدن برده وموادزايدي راكه حاصل متابوليسم ياخته اي است به قسمت هاي ديگربدن منتقل مي كند.

عناصرسلولي : عناصرسلولي 45% حجم كلي خون راتشكيل مي دهدوشامل عناصرزيرمي باشد:

 الف ـ گويچه هاي قرمز (Erythrocytes,Red Blood Cells):گويچه هاي قرمزدرزير ميكروسكپ به شكل مقعرالطرفين ديده مي شوند.آنهاباقطري معادل 2/7 ميكرون فوق العاده كوچكند، تقريباحدود5ميليون ازاين گويچه هادرهرميلي متر مكعب خون وجوددارند،آنهادرمغزاستخوان ساخته شده،پس ازتكامل واردجريان خون گرديده وحدوداً120روزدرآنجاادامـــه حيات مي دهند،پس ازاين  توسط سلولهاي رتيكولوآندوتيليال منهدم مي شوند.اين سلولهابسيار اختصاصي بوده ودرتمامي بدن بويژه درمغزاستخوان ،كبد،طحال وغددلنفاوي يافت مي شوند.گلبول قرمز،حاوي ماده اي به نام هموگلوبين بوده ومهمترين نقش آن انتقال اكسيژن به بافتهاي بدن است .

ب ـ گويچه هاي سفيد( Leucocytes,White Blood Cells) :گويچه هاي سفيد خانواده اي از سلولهاي هسته دارخون هستندكه شامل گرانولوسيت ها، لنفوسيت هاومنوسيت هاميباشد.

سه شكل ازگرانولوسيت ها وجوددارد:نوتروفيل ها ائـوزينوفيلهاوبازوفيلها.

درشرايط معمولي گرانولوسيت هامنحصراًدرمغزاستخوان توليدمي شوند.

تعدادكمي ازلنفوسيت هادرمغزاستخوان ساخته مي شوند،ولي بخش اصلي آن ازبافت هاي لنفاوي وتيموس منشاء مي گيرند.         

محل توليدمنوسيت هنوزبدرستي مشخص نيست،احتمالاًاين سلولهاتــوسط بافت سيستم رتيكولوآندوتليال بويژه درطحال توليدمي شود.تعدادطبيعي لكوسيت هاي جريان خون بسياركمترازتعدادگلبولهاي قرمزمي باشد.درافراد بزرگسال سالم تعدادشان بين 4000تا11000لكوسيت درميلي مترمكعب خون است .

درصدتقريبي انواع گويچه هاي سفيدخون بدين ترتيب ميباشد  :  

 

 

لنفوسيت

25تا30درصد

منوسيت

3تا8درصد

نوتروفيل

55تا75درصد

ائوزنيوفيل

2تا5درصد

بازوفيل

كمتراز5درصد

 

برخلاف گويچه هاي قرمز،گويچه هاي سفيدداراي هسته بوده وعمربسيار كوتاهتري دارند.عمرگرانولوسيت ها بين3 الي5روز است.طول عمر لنفوسيتهادقيقامشخص نيست ولي ميتـواندبين چندروزتاچندسال باشد، بطور مشخص،منوسيت هاپس ازچندروزسيستم گردش خون راترك مي كنند .. نقش اصلي گرانولوسيت ها مبارزه باعفونتهااست .

لنفوسيت هانقش بسيارمهمي درساختن آنتي بادي عليه آنتي ژن بيگانه و مبارزه باعفونتهاي ويروسي بازي مي كنند.

به منوسيت هاغالباسلولهاي لاشه خواراطلاق مي گردد،زيرا آنها باكتريها و سايراجسام .خارجي رامي بلعند،اين روندبلعيدن رافاگوستيوزمي گويند

 ج ـ پلاكت هاي خون(Thrombocytes,Platelets) : پلاكتهاي خون از گويچه هاي سفيدوقرمزبسياركوچكترندوتعدادشان بين150هزارتا500هزار درميلي مترمكعب خون درافرادبالغ مي باشد،آنهانقش مهمي در مكانيزم انعقادخون دارند.

پلاكت هاباآزادسازي ماده اي درناحيه زخمي ياجراحت ديده وتركيب شدن آن باساير فاكتورهاي انعقادي پلاسما،سبب ايجادرشته هاي ظريفي از پروتـئـين به نام فيبرين مي شوند،دراين حالت،رشته هاياشبكه هاي ظريفي تشكيل شده وسبب به دام افتادن گلبولهاي قرمزودرنهايت ايجادلخته وممانعت ازخونريزي بيشترمـي شود،درصورت نگاهداري صحيح پــلاكت ها، ميتوان عمرمفيدآزمايشگاهي آنهاراقبل ازتزريق به5روز افزايش داد. . عمرپلاكت دربدن بطورمتوسط 16روزاست .



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

پیشگفتار و تاریخچه انتقال خون

نظر بدهيد

پيشگفتار

علم بانك خون وطب انتقال خون باكشف سيستمABOتوسط لانداشتاينردرآغازقرن بيستم قدم به عرصه حيات علمي گذاشت وظرف مدت كوتاهي به يكي ازكاربردي ترين علوم درعرصه پزشكي تبديل گرديدبطوريكه امروزه بيمارستان بدون مركزانتقال خون ونيروي انساني متبحردرامرانتقال خون مفهومي ندارد.جايگاه رانندگان محترم آمبولانس درتضمين سلامت خون درتمام مراحل حمل ونقل باتحقق حفظ زنجيره سردكه مهمترين نقش رادر امرخون رساني به مراكزدرماني دارند،درخورتوجه است.

 

            تاريخچه انتقال خون

ازديربازدرتاريخ شواهدي دردست است كه بشردرصددكشف دارو وياابزاري بوده است تا به سه هدف زيربرسد:

1-      بيمارنشود

2-       به عوارض پيري مبتلا نگردد.

3-       مرگ گريبان اورانگيرد.

انسانهادرحاليكه ازديدن خروج خون ازبدن مجروحين دچارترس ووحشت ميشدند، براي خون خواص جادوئي قائل بودند.آنهاخون رانشانه حيات،شجاعت،سلامتي وجواني ابدي ميدانستندوضرب المثلهاي متعددي دراين باره درزمانهاي متعددوجوددارد.

گلادياتورهاخون سربازان مغلوب رابراي تقويت مي آشاميدند.سران مغول به سربازان خوددستورداده بودندازخون اسبان خودبراي تقويت بنوشند.شاهزادگان وبزرگان مصر براي درمان عوارض پيري ورفع خستگي براساس دستورساحران وجادوگران ازخون حيوانات آشاميده وحمام خون ميگرفتند.

اولين اشاره به انتقال خون درتاريخ كه بيشترجنبه افسانه دارد،درحكايت اويد(Ovid)آمده است كه         مِه دِئا(medea)براي بازگشت جواني به پدرش،ازرگهاي اوخون گرفته وبجاي آن خون فردجواني ويابروايت ديگرمعجون عجيبي كه باخون ساخته بودجايگزين نمود.

دردستنوشته هاي باقي مانده ازقرن سيزدهم نوشيدن خون مورداعتراض واقع شدزيرا معتقدبودندكه عوارض روحي درپي داردوبراي درمان اين عوارض روشهاي عجيبي پيشنهادگرديد.بالاخره مقارن كشف قاره آمريكاتوسط كريستف كلمب يعني سال1492، براي درمان پاپ جيوواني باتيستاكه ازپيري وبيماري كليه رنج ميبردبرطبق دستوريك جادوگر،خون پاپ باخون سه جوان تعويض شد.دراين باره گزارشهاي متعددي وجود دارد.عده اي اظهارداشتندكه هرچهارنفردراثراين اقدام فوت كردند.درگزارش ديگري آمده است كه ازخون سه جوان يك معجون براي نوشيدن پاپ تهيه نمودندكه دراثراينكار آن سه نفرفوت كردندولي پاپ ازآشاميدن معجون خودداري كرده ودستورتنبيه جادوگرراداد.

درآن زمان هنوزمرزبين جادوگري،شارلاتاني وپزشكي مشخص نشده بود.تامدتهاخبري دراين باره وجودنداشت تانوبت به كشف گردش خون رسيد.دراواسط قرن سيزده ميلادي (حدودقرن هفتم هجري)گردش خون ريوي توسط دانشمندي ازاهالي دمشق بنام علاء الدين علي

ابن ابي الحزم قريشي مشهوربه ابن نفيس(1210-1280ميلادي)كشف شد. سرانجام كشف گردش خون بنام ويليام هاروي ثبت شد.اودرتجربيات خوددرسال1616، يعني سالي كه ويليام شكسپيرنويسنده بزرگ انگليسي درگذشت،موفق به كشف گردش خون شدودرسال1628طي يك مقاله گزارش آنرامنتشرنمود.

دانشمندي بنام پيشوبادستگاهي مشتمل بردولوله ازجنس نقره متصل به يك كيسه چرمي، بطورتجربي به خونگيري ازحيوانات پرداخت.گزارش اينكارتوسط كشيشي بنام دگابه درسال1658منتشرشد.

درسال1656،كريستوفر- رون نوعي سرنگ ساخت وباكمك همكلاسي خود رابرت بويل بفكرتزريق داخل وريدي افتاد.سرنگ آنهاشامل مثانه يك حيوان بودكه يك قطعه پَرميان تهي،مرفين حل شده درشراب راداخل وريديك سگ تزريق نمودند.چندسال بعدبويل باهمين روش داروهاي مختلفي رابه مجرمين دربندزندان لندن تزريق نمود.بنابه گزارش مجله جامعه پزشكان سلطنتي درانگلستان،ريچارد لاوراولين كسي بودكه انتقال خون بين دو سگ راانجام داد.اودرتجربيات اوليه خودبوسيله كپسولهائي وريدگردني دوسگ رابهم متصل نمود.اينكاربخاطرلخته شدن خون باشكست مواجه شد.بعدهااواينكاررابااتصال شريان سگ خون دهنده به وريدسگ خون گيرنده عملي نمود.اودرسال1666تاحدممكن تمام خون بدن يك سگ راخارج نمودوباتزريق خون سگ ديگري اين حيوان راازمرگ نجات داد.لذاوي اولين كسي است كه نشان داده درخونريزيهاي شديد،تزريق خون مناسبترين درمان ميباشد.

چنين بنظرميرسدكه ژان دنيس پزشك دربارلوئي چهاردهم اولين كسي باشدكه باكمك دستيارش انتقال خون برروي انسان انجام داده است.اوباتكرارتجربيات لاور،درسال1667 حدود270گرم خون بره رابه بيمارجواني تزريق نمودوبيمارآنراخوب تحمل كرد.نكته جالب اينجااست كه دنيس گزارش داده كه بيمارادرارتيره رنگ دفع ميكند(اولين گزارش هموگلوبينوري)

جيمزبلاندل درسال1818به مرد35ساله مبتلابه سرطان معده ومشرف به موت،درعرض  5-6دقيقه مقدار325گرم خون ازچندنفرگرفته وتزريق نمود.بيماربدنبال يك بهبودموقتي بعداز56ساعت درگذشت.اين اقدام بعنوان اولين تلاش براي انتقال خون درانسان پذيرفته شد.درسال1863آولينگ چندموردانتقال خون بازوبه بازوانجام داد.چندي بعددرسال1875 لاندواي فرانسوي نشان داداگرخون دوحيوان مختلف راباهم درلوله مخلوط كنند، آگلوتيناسيون مشاهده خواهدشد.اين اولين آزمايش درباره علل ناسازگاري خون ميباشد. براي برطرف كردن مشكل لخته شدن خون،پس ازپيشنهادمصرف خون بدون فيبرين كه مقبول واقع نشد،نودوفردرسال1860بيكربنات سديم رابعنوان ضدانعقادمعرفي نمود.

درابتداي قرن بيستم پديده آگلوتيناسيون رالاندشتاينروهمكارانش مشاهده كردندكه نتيجه آن کشف گروه های خونی A,B,AB,O بود.هكتون درسال1907درباره خطرات انتقال خون مرتبط باگروههاي خوني صحبت نمود.اوسه گروه خوني O،A،Bپذيرفته ولي گروهABرا استثناءميدانست.ريچاردويل پاتولوژيست شاغل دربيمارستان آلماني شهرنيويورك،اهميت كشف لاندشتاينررابراي شاگردش اوتنبرگ يادآورشد.اوتنبرگ اولين كسي بودكه درسال 1911گروه بندي بيمارو اهداءكننده رارواج داد.اوهمچنين آزمايش كراس مچ مستقيم رانيز انجام ميداد.اومعتقدبودگروههاي خوني ارثي هستندولي به آنتي باديهاي خون اهداءكننده براي امرانتقال خون اهميت كمي ميداد.درسال1914آلبرت هوستون دربلژيك اولين انتقال خون راباسيترات ودكستروز انجام داد.در14نوامبرهمان سال لوئي اگوست دربوئنوس آيرس خون سيتراته بكاربرد.درسال1915ريچارد لويسون نتايج تجربيات خودرامنتشر نمود.اوباتجربه برروي حيوانات پي بردسيترات سديم باغلظت2درهزاربشرط آنكه كل تزريق از5گرم تجاوزنكند،سميتي ندارد.درسال1932بانك خون لنين گراد شروع بكارنمود. اولين بانك خون فعال درجبهه هاي جنگ،درسال1936ودرجريان جنگهاي داخلي اسپانيادربارسلون شروع بكارنمودوخدمات ارزنده اي انجام داد.اولين بانك خون درايالات متحده توسط فانتوس درسال1937درشهرشيكاگوتآسيس شد.انگلستان درسال1939و صليب سرخ آمريكادرسال1941بانك خون تآسيس كردندوپس ازآن ايجادبانك خون دركشورهاي مختلف توسعه يافت.

سازمان انتقال خون ايران در9مرداد1353وپس ازچندين سال تلاش وكوشش،باهدف تهيه،تآمين وتوزيع فرآورده هاي خون وانجام امورتحقيقاتي درزمينه انتقال خون،بايك بودجه اختصاصي تشكيل شد.

درحال حاضراين سازمان توانسته است بارعايت استانداردهاي معتبربين المللي علمي وبااستفاده از اهداءكنندگان داوطلب ومستمرتوانسته است جايگاه شايسته اي رادرسطح كشوركسب كند.اين موفقيت مرهون پشتيباني بي شائبه مردمي است وهيچ سازمان انتقال خوني دردنيابدون ماده اوليه(خون)مفهوم نخواهدداشت.مردم ايثارگروانسان دوست ايران ثابت كردندكه سازمان انتقال خون ايران رامورداعتمادخودميدانندورمزموفقيت سازمان در همين اعتمادمردم نهفته است ودرآينده نيزاين اعتماد،منشاءخدمات ارزشمندي خواهدبود.



نوشته شده توسط مهندس ریاحی, در تاريخ سه شنبه بیست و پنجم بهمن 1390, بازدید : مرتبه

مکث تمپ

قالب هاي رايگان وبلاگ

قالب هاي بلاگفا

قالب هاي ميهن بلاگ

قالب هاي پرشين بلاگ

قالب هاي بلاگ اسکاي

قالب هاي ديتالايف

پوسته هاي وردپرس